هر گاه نجاست دوم أشد واغلظ از أولى باشد وإلا در تحريم آن تأمل بلكه منع است هر گاه مستلزم نباشد تنجيس موضع طاهرى كه مجاور با آن موضع نجس است لكن عدم جواز أحوط است ( مسألة 7 ) هر گاه تطهير مسجد متوقف باشد بر كندن زمين آن جايز است بلكه واجب است وهم چنين است هر گاه متوقف باشد بر خراب كردن قدرى از آن وواجب نيست پر كردن آن موضعي را كه كنده وساختن آن موضعي كه خراب كرده بلى اگر مانند اجر وسنگ باشد كه ممكن باشد رد كردن آن به موضع خود بعد از تطهير واجب است ( مسألة 8 ) هر گاه حصير مسجد نجس شد واجب است تطهير آن يا قطع كردن موضع نجس از آن هر گاه بريدن آن اصلح باشد از بيرون بردن وتطهير كردن چنانچه غالبا چنين است ( مسألة 9 ) هر گاه توقف داشته باشد تطهير مسجد بر خراب كردن جميع آن مثل آنكه آن را با گچ نجس ساخته باشند يا استادى كه مباشر ساختن آن بوده كافر بوده پس اگر كسى باشد كه بعد از خراب كردن مصارف تعمير آن را متحمل شود وتعمير آن نمايد جايز است وإلا مشكل است ( مسألة 10 ) هر گاه مسجدى خراب شود وكسى در آن نماز نكند حكم حرمت تنجيس ووجوب تطهير آن باقي است ( مسألة 11 ) هر گاه تطهير مسجد توقف داشته باشد بر تنجيس قدرى ديگر از آن مانعى ندارد هر گاه ازاله آن ممكن باشد مثل آنكه موضعي از آن نجس شده وبايد آب بر آن بريزد تا آفتاب آن را خشك كند وآب ريختن مستلزم باشد نجس شدن قدرى از موضع پاك آن را ضرر ندارد ( مسألة 12 ) هر گاه تطهير مسجد توقف داشته باشد بر بذل مال واجب است وآيا آنكه نجس كرده ضامن است يا نه محل اشكال است وعدم ضمان خالى از قوت نيست ( مسألة 13 ) هر گاه عنوان مسجدى تغيير كرد به اين نحو كه غاصبى غصب كرد وآن را خانه يا حمام كرد يا آنكه مسجد خراب شد به نحوى كه ممكن نبود تعمير آن ونماز كردن در آن وجايز دانستيم كه آن را مكان زراعت قرار دهند پس آيا جايز است تنجيس آن وواجب نيست تطهير آن چنانچه بعضي گفته اند مشكل است واظهر عدم جواز تنجيس بلكه وجوب تطهير آن است ( مسألة 14 ) هر گاه جنب نجاستى در مسجد ديد اگر ازاله آن ممكن باشد در حال مرور بدون مكث واجب است وإلا ظاهر وجوب تأخير است تا بعد از غسل لكن واجب است كه مبادرت كند به غسل كردن به جهت حفظ فوريت ازاله به قدر امكان بلى اگر تطهير مسجد ممكن نباشد مگر به مكث كردن با حال جنابت بعيد نيست جواز بلكه وجوب آن وهم چنين